Czym jest zachowek?
Zachowek to instytucja prawa spadkowego chroniąca najbliższych członków rodziny spadkodawcy przed całkowitym pominięciem w testamencie. Reguluje go art. 991 i następne Kodeksu cywilnego.
Komu przysługuje zachowek?
Prawo do zachowku mają:
- Zstępni (dzieci, wnuki) spadkodawcy.
- Małżonek spadkodawcy.
- Rodzice spadkodawcy — jeśli byliby powołani do spadku z ustawy.
Nie przysługuje on rodzeństwu, dziadkom ani dalszym krewnym.
Ile wynosi zachowek?
Zachowek wynosi:
- 2/3 wartości udziału spadkowego — jeśli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy lub jest małoletni.
- 1/2 wartości udziału spadkowego — w pozostałych przypadkach.
Przykład obliczenia
Spadkodawca pozostawił majątek o wartości 600 000 zł i jedyne dziecko, które nie zostało uwzględnione w testamencie. Udział ustawowy dziecka wynosiłby 1/1 (po odliczeniu udziału małżonka). Zachowek to 1/2 × 600 000 zł = 300 000 zł.
Termin przedawnienia
Roszczenie o zachowek przedawnia się z upływem 5 lat od ogłoszenia testamentu.
Jak dochodzić zachowku?
W pierwszej kolejności należy wezwać zobowiązanego do zapłaty zachowku (pismo przedsądowe). Jeśli to nie przyniesie rezultatu, konieczne jest złożenie pozwu do sądu. Opłata sądowa wynosi 5% wartości przedmiotu sporu.
Kto jest zobowiązany do zapłaty?
W pierwszej kolejności spadkobiercy testamentowi, następnie osoby, na których rzecz spadkodawca uczynił zapisy windykacyjne, a na końcu — osoby obdarowane przez spadkodawcę za życia.