Podział majątku wspólnego to jedna z najważniejszych spraw, z którymi mierzą się małżonkowie po ustaniu wspólności majątkowej. Jako adwokat z Krakowa prowadzę sprawy o podział majątku przed Sądem Rejonowym oraz Sądem Okręgowym w Krakowie — zarówno na drodze ugody, jak i w postępowaniu spornym. Kancelaria przyjmuje Klientów w dwóch lokalizacjach: przy ul. Kieleckiej 24/1 oraz ul. Kalwaryjskiej 12/12. Pierwszym krokiem jest niezobowiązująca rozmowa telefoniczna: 605 151 911.
Zawarcie związku małżeńskiego pociąga za sobą zmiany w sytuacji prawnej małżonków, m.in. powstanie pomiędzy małżonkami więzi finansowej. Ustawowa wspólność majątkowa, bo o niej mowa, obejmuje wszystkie przedmioty, które małżonkowie nabyli w czasie trwania wspólności. Przedmioty nieobjęte wspólnością finansową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Rozwód nie jest jedyną sytuacją, w której małżonkowie mogą dokonać podziału majątku – mogą zrobić to równie dobrze w trakcie trwania małżeństwa.
Majątek wspólny i majątek osobisty
Kodeks rodzinny i opiekuńczy wskazuje, co należy do majątku wspólnego, a co stanowi majątek osobisty współmałżonków.
Majątek wspólny to w szczególności:
- pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków;
- dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków;
- środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków;
- kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie emerytalnym.
Majątek osobisty stanowią dobra zakupione przed zawarciem związku małżeńskiego i dobra otrzymane w wyniku dziedziczenia bądź darowizny, a także odszkodowania z tytułu utraty zdrowia lub odszkodowania z tytułu zadośćuczynienia za wyrządzoną krzywdę. Do majątku osobistego należą prawa autorskie i pokrewne, dobra uzyskane za osobiste osiągnięcia i przedmioty nabyte w zamian za składniki majątku osobistego oraz przedmioty majątku osobistego.
Ustanie małżeńskiej wspólnoty majątkowej
Podziału majątku można dokonać po ustaniu małżeńskiej wspólności majątkowej. Ustaje ona:
- w wyniku toczącego się postępowania sądowego i na skutek uprawomocnienia się wyroku rozwodowego;
- na skutek uprawomocnienia się wyroku w sprawie o separację;
- w wyniku ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej;
- gdy jedno z małżonków zostanie ubezwłasnowolnione;
- gdy w stosunku do jednego z małżonków zostanie ogłoszona upadłość;
- na podstawie aktu notarialnego, sporządzonego przez małżonków, o zniesieniu wspólności majątkowej.
Zasady podziału majątku wspólnego
Podział majątku wspólnego małżonków może nastąpić przez:
- podział w naturze (np. przez podział pieniędzy czy wyodrębnienie dwóch lokali w budynku);
- przyznanie rzeczy jednemu z małżonków na wyłączną własność wraz z obowiązkiem spłaty na rzecz drugiego małżonka;
- egzekucyjną sprzedaż rzeczy i podział sumy uzyskanej ze sprzedaży.
Zgodnie z treścią Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego udziały małżonków w majątku wspólnym są równe. Jednak na wniosek jednego ze współmałżonka, jeżeli zaistnieją poważne ku temu przesłanki, sąd może ustalić inną wartość.
Czego można domagać się przy podziale majątku?
Przy podziale majątku wspólnego małżonkowie mogą domagać się także odszkodowania za sprzeniewierzenie lub roztrwonienie majątku wspólnego przez jednego ze współmałżonków. Możliwe jest również dokonanie odpowiedniego rozliczenia nakładów i wydatków z majątku osobistego małżonka na majątek wspólny lub majątku wspólnego na majątek osobisty jednego ze współmałżonków oraz długów spłaconych przed sprawą.
Podział majątku przed rozwodem, w trakcie i po rozwodzie
Wielu Klientów pyta, kiedy najlepiej podzielić majątek. Można to zrobić na trzy sposoby: w trakcie trwania małżeństwa (po ustanowieniu rozdzielności majątkowej), razem ze sprawą rozwodową oraz po prawomocnym rozwodzie. Sąd rozwodowy może dokonać podziału majątku już w wyroku rozwodowym, jeżeli nie spowoduje to nadmiernej zwłoki w postępowaniu — w praktyce dzieje się tak najczęściej wtedy, gdy małżonkowie są zgodni co do sposobu podziału.
Jeżeli między stronami istnieje spór co do składników lub wartości majątku, korzystniejsze bywa przeprowadzenie odrębnej sprawy o podział majątku przed sądem rejonowym właściwym dla miejsca położenia majątku — w Krakowie sprawy te rozpoznają krakowskie sądy rejonowe.
Podział majątku a orzeczenie o winie
To jedno z najczęstszych pytań: czy wina w rozkładzie pożycia wpływa na podział majątku? Co do zasady — nie. Orzeczenie rozwodu z winy jednego z małżonków nie powoduje automatycznie, że otrzyma on mniejszą część majątku. Udziały małżonków w majątku wspólnym pozostają równe niezależnie od tego, kto ponosi winę za rozpad małżeństwa.
Wyjątkiem jest sytuacja, w której jeden z małżonków w sposób rażący lub uporczywy nie przyczyniał się do powstania majątku albo go trwonił — wówczas sąd może na wniosek ustalić nierówne udziały. Naganne postępowanie bywa więc istotne, ale oceniane jest z perspektywy wkładu w majątek, a nie samej winy rozwodowej.
Nierówne udziały w majątku wspólnym
Zasadą jest, że udziały małżonków w majątku wspólnym są równe. Na żądanie jednego z nich sąd może jednak ustalić nierówne udziały, jeżeli spełnione są łącznie dwie przesłanki: ważne powody oraz różny stopień przyczynienia się do powstania majątku. Oceniając wkład, sąd uwzględnia także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym.
Podział majątku a kredyt hipoteczny i nieruchomość
Nieruchomość obciążona kredytem to najczęstszy i zarazem najtrudniejszy składnik podziału. Sąd dzieli majątek, lecz nie ma kompetencji, by podzielić sam kredyt — umowa z bankiem pozostaje w mocy wobec obojga kredytobiorców. W praktyce mieszkanie lub dom przyznaje się jednemu z małżonków z obowiązkiem spłaty na rzecz drugiego, przy czym wartość nieruchomości pomniejsza się o niespłacone obciążenie hipoteczne.
Podział firmy i działalności gospodarczej
Jeżeli w skład majątku wchodzi przedsiębiorstwo lub udziały w spółce, podział wymaga rzetelnej wyceny — często z udziałem biegłego. Składnik taki zazwyczaj przyznaje się małżonkowi prowadzącemu działalność, z jednoczesną spłatą równowartości udziału drugiego małżonka. Istotne bywa również rozliczenie dochodów i nakładów poniesionych już po ustaniu wspólności majątkowej.
Sądowy a umowny podział majątku
Podziału majątku można dokonać umownie — w formie aktu notarialnego, jeżeli w skład majątku wchodzi nieruchomość — albo sądownie, gdy małżonkowie nie dochodzą do porozumienia. Droga umowna jest szybsza i tańsza, lecz wymaga zgody co do wszystkich składników i ich wartości. Postępowanie sądowe pozwala rozstrzygnąć spór, ustalić nierówne udziały oraz dokonać rozliczeń nakładów i wydatków.
Koszty i czas postępowania o podział majątku w Krakowie
Opłata sądowa od wniosku o podział majątku wynosi 1000 zł, a jeżeli wniosek zawiera zgodny projekt podziału — 300 zł. Do kosztów należy doliczyć wynagrodzenie adwokata oraz, w sprawach spornych, koszt opinii biegłych (np. wyceny nieruchomości). Sprawa zgodna kończy się zwykle w kilka miesięcy, natomiast spór o wartość lub skład majątku potrafi trwać znacznie dłużej.
Adwokat od podziału majątku — Kraków
Sprawy o podział majątku wymagają nie tylko znajomości przepisów, lecz także doświadczenia w negocjacjach i w postępowaniu dowodowym. Pomagam ustalić skład oraz wartość majątku, przygotować wniosek, a w razie potrzeby reprezentuję Klienta przed sądem w Krakowie. Zapraszam do kontaktu telefonicznego: 605 151 911 lub mailowego: kancelaria@kozlowski-adwokat.pl. Kancelaria mieści się przy ul. Kieleckiej 24/1 oraz ul. Kalwaryjskiej 12/12 w Krakowie.
Więcej praktycznych informacji znajdą Państwo w artykułach z kategorii podział majątku, m.in.: podział majątku a orzeczenie o winie, ile kosztuje podział majątku oraz podział majątku a kredyt hipoteczny.
Najczęściej zadawane pytania
Czy podział majątku można przeprowadzić przed rozwodem?
Tak. Podziału można dokonać już w trakcie trwania małżeństwa, po wcześniejszym ustanowieniu rozdzielności majątkowej — u notariusza (intercyza) lub na drodze sądowej. Nie trzeba czekać na rozwód.
Czy orzeczenie o winie wpływa na podział majątku?
Co do zasady nie. Wina w rozkładzie pożycia nie zmienia równości udziałów. Sąd może jednak ustalić nierówne udziały, jeżeli jeden z małżonków rażąco nie przyczyniał się do powstania majątku.
Ile kosztuje sprawa o podział majątku?
Opłata sądowa wynosi 1000 zł, a przy zgodnym projekcie podziału 300 zł. Dochodzi do tego wynagrodzenie adwokata oraz ewentualne koszty biegłych.
Jak długo trwa podział majątku w Krakowie?
Sprawa zgodna może zakończyć się w kilka miesięcy. Spór o skład lub wartość majątku, wymagający wyceny, trwa zwykle dłużej. Najszybszy jest podział umowny u notariusza.
Co z mieszkaniem obciążonym kredytem hipotecznym?
Sąd dzieli majątek, ale nie dzieli kredytu — zobowiązanie wobec banku pozostaje. Nieruchomość przyznaje się zwykle jednemu z małżonków ze spłatą na rzecz drugiego, z uwzględnieniem obciążenia hipotecznego.
Czy udziały małżonków w majątku zawsze są równe?
Zasadą są udziały równe. Na wniosek małżonka sąd może ustalić nierówne udziały, biorąc pod uwagę stopień przyczynienia się do powstania majątku oraz ważne powody.