Jednym z pierwszych pytań, jakie zadają nam klienci rozważający podział majątku wspólnego, jest pytanie o koszty. Odpowiedź nie jest jednoznaczna, ponieważ na końcowy rachunek składa się kilka elementów, a ich wysokość zależy od wartości majątku oraz od tego, czy strony są zgodne co do sposobu podziału. Poniżej wyjaśniamy, z czego składają się koszty i jak można je ograniczyć.
Opłata sądowa od wniosku o podział majątku
Najbardziej przewidywalnym kosztem jest opłata sądowa, którą wnosi się do sądu wraz z wnioskiem. Jej wysokość regulują przepisy ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych:
- 1000 zł — to opłata podstawowa od wniosku o podział majątku wspólnego, gdy strony spierają się co do składu lub sposobu podziału.
- 300 zł — to opłata obniżona, którą stosuje się, gdy wniosek zawiera zgodny projekt podziału majątku.
Już na tym etapie widać, że porozumienie między byłymi małżonkami przekłada się na realne oszczędności. Zgodny projekt podziału to nie tylko niższa opłata, lecz także krótsze postępowanie. Warto pamiętać, że opłata sądowa to kwota stała, niezależna od wartości dzielonego majątku — inaczej niż w przypadku rozwiązania umownego.
Podział umowny u notariusza
Jeżeli małżonkowie są zgodni, a w skład majątku wchodzi nieruchomość, podziału można dokonać poza sądem — w formie aktu notarialnego. Taka droga bywa szybsza, ale jej koszt wygląda inaczej niż w sądzie.
Taksa notarialna jest uzależniona od wartości dzielonego majątku — im wyższa wartość, tym wyższe wynagrodzenie notariusza. Maksymalne stawki określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości, więc nie są one dowolne, ale różnią się w zależności od konkretnej sprawy. Do taksy dochodzą dodatkowo:
- koszty wypisów aktu notarialnego (liczone od strony),
- podatek VAT od usługi notarialnej,
- ewentualne opłaty sądowe za wpis do księgi wieczystej.
Nie podajemy tu konkretnych kwot, ponieważ rzetelną wycenę można sporządzić dopiero po ustaleniu wartości majątku. Dlatego zawsze zalecamy, by przed wizytą u notariusza skonsultować skład i wartość majątku z adwokatem.
Koszty opinii biegłych
W sprawach spornych, zwłaszcza gdy majątek obejmuje nieruchomość lub przedsiębiorstwo, sąd najczęściej powołuje biegłego. Opinia rzeczoznawcy majątkowego pozwala ustalić rynkową wartość składników majątku, co jest niezbędne do prawidłowego rozliczenia.
- Wycena nieruchomości — operat szacunkowy sporządzany przez rzeczoznawcę majątkowego.
- Wycena przedsiębiorstwa — bardziej złożona i z reguły droższa, gdyż wymaga analizy ksiąg i sytuacji finansowej firmy.
Koszt opinii zależy od jej zakresu i stopnia skomplikowania. Strona, która wnosi o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, zwykle wpłaca zaliczkę na poczet tych kosztów. Im więcej spornych składników majątku, tym większe prawdopodobieństwo, że potrzebnych będzie kilka opinii.
Wynagrodzenie adwokata
Prowadzenie sprawy o podział majątku to proces wymagający wiedzy z zakresu prawa rodzinnego, rzeczowego i procedury cywilnej. Wynagrodzenie adwokata ustalane jest indywidualnie i zależy przede wszystkim od wartości majątku oraz stopnia sporu między stronami. Sprawa zgodna, oparta na wspólnym projekcie podziału, wymaga mniej pracy niż wieloletni spór o nieruchomość czy firmę.
W naszej kancelarii w Krakowie zawsze omawiamy zasady wynagrodzenia na pierwszym spotkaniu, tak aby klient od początku wiedział, jakich kosztów może się spodziewać. Pomagamy też ocenić, czy bardziej opłacalna będzie droga sądowa, czy podział umowny.
Kto ponosi koszty postępowania
W postępowaniu nieprocesowym, jakim jest sprawa o podział majątku, obowiązuje zasada, że każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Oznacza to, że co do zasady każda ze stron płaci za własnego pełnomocnika i własne wnioski dowodowe.
Od tej reguły istnieją wyjątki. Sąd może rozliczyć koszty między stronami inaczej, jeżeli ich interesy były sprzeczne lub jeżeli jedna ze stron w sposób oczywisty utrudniała postępowanie. Opłata sądowa i koszty biegłych mogą zatem zostać podzielone, w zależności od okoliczności konkretnej sprawy.
Od czego zależy ostateczny koszt
Jak widać, na pytanie o łączny koszt nie ma jednej odpowiedzi. Decydują o nim głównie dwa czynniki: wartość majątku oraz stopień sporu. Im wyższa wartość i im więcej kwestii spornych, tym wyższe będą opłaty, koszty opinii i nakład pracy pełnomocnika. Warto pamiętać, że na koszty wpływa też moment przeprowadzenia sprawy — szerzej piszemy o tym w artykule przed czy po rozwodzie. Osobnym, częstym zagadnieniem jest rozliczenie wspólnego zobowiązania, które omawiamy w tekście a kredyt hipoteczny.
Najlepszym sposobem na poznanie realnego kosztu Twojej sprawy jest indywidualna analiza składu i wartości majątku. Jeżeli planujesz podział majątku w krakowskim sądzie lub u notariusza, zapraszamy na konsultację do naszej kancelarii przy ul. Kieleckiej 24/1 lub w filii przy ul. Kalwaryjskiej 12/12. Zadzwoń: 605 151 911 — pomożemy oszacować koszty i dobrać najkorzystniejszą drogę postępowania.